-
Öğrencilerden Sorular
Elektrik eğitimi verirken öğrencilerin sorularını derleme gereği duydum. Öğrencilerim genelde yüksek gerilim çalışanları oldukları için sorular o yönde hazırlandı. Sizinde elektrikle ilgili özellikle elektriğin dağıtımıyla sorularınız varsa bana ileti@emreceylan.com adresinden gönderebilirsiniz veya alttaki soru sor kısmından sorabilirsiniz.
-
Sierpinski Üçgeni(Fraktal)
Polonyalı matematikçi VACLAV SİERPİNSKİ (1882-1969) 1916 yılında, daha sonra kendi adıyla anılan ve Sierpinski Üçgeni veya Sierpinski Şapkası (Sierpinski Gasket) veya Sierpinski Kalburu (Sierpinski Sieve) da denen bir fraktal tanıttı.
-
Havadan Elektrik Üretme
Nikola Tesla “Radiant Enerji Kullanımı için cihaz” üretti ve ABD Patent numarası 685957 olarak 21 Mayıs 1901 tarihinde patentini aldı. Bu projemiz Nikola Teslanın bu cihazından yararlanılarak günümüze Jes Ascanius tasarımıyla uyarlanmış bir sistemdir. Amacımız havada serbest gezen enerjiyi toplayıp,işleyip kullanmaktır. Sistem; anten,enerjiyi işlediğimiz elektronik devre ve topraklamadan oluşmaktadır.
-
Trafolar Paralel Bağlanırken Güç Oranı Neden 1/3’ü Geçmemelidir?
Kısa Cevap Paralel trafolarda güç oranının 3:1’i geçmemesi, küçük trafonun aşırı yüklenmesini önlemek için kullanılan pratik bir mühendislik sınırıdır. Çünkü paralel çalışan trafolar yükü güçlerine göre değil, yüzde empedanslarına (%Z) göre paylaşır. Güçleri çok farklı olan trafolarda, küçük trafo sistemden daha az akım çekse bile kendi kapasitesi düşük olduğu için nominal gücünü daha erken aşar…
-
36 kV Yüksek Gerilim Hava Hatlarında Koruma İletkeni Neden Genellikle Kullanılmaz?
Türkiye’deki dağıtım şebekesinin büyük bölümünü oluşturan 36 kV yüksek gerilim hava hatlarında, yıldırımdan korunma amacıyla kullanılan koruma iletkeni (toprak teli, shielding wire, OPGW) genellikle tercih edilmez. Bu durum bir eksiklik değil; mevzuata, mühendislik hesaplarına ve maliyet–fayda analizine dayanan bilinçli bir tercihtir. 1. Mevzuat Dayanağı: Yasal İzin Var, Zorunluluk Yok Elektrik Kuvvetli Akım Tesisleri Yönetmeliği’ne göre:…
-
Dağınık Yüklerde Yzn5, Toplu Yüklerde Dyn11 Neden Tercih Edilir? (Teknik ve Net Açıklama)
Elektrik dağıtım sistemlerinde trafo bağlantı grubu seçimi, şebekenin kararlılığı, güvenliği ve enerji kalitesi açısından kritik öneme sahiptir. Özellikle Yzn5 ve Dyn11 bağlantı grupları, dağıtım trafolarında en sık kullanılan iki yapıdır. Peki; Bu yazıda konuyu mühendislik temeliyle ve sahadaki gerçek uygulamalarla açıklıyoruz. Dağınık Yük Nedir? Dağınık yük yapısı genellikle şu bölgelerde görülür: Bu tür şebekelerde: Bu…
-
YG Sigortalarında Kararsız Bölge ve “Askıda Arızalar”: Sigorta Neden Atmaz?
Yüksek gerilim (YG) sistemlerinde bazen bariz bir arıza olmasına rağmen hat enerjili kalır; ne koruma röleleri devreye girer ne de sigortalar açma yapar. Teknik literatürde bu duruma “gri bölge”, “kararsız bölge” veya “askıda arıza” (high-impedance fault / hanging fault) denir. Bu durum, güç sistemlerinin en riskli çalışma hallerinden biridir. Peki, bir YG sigortasından anma akımının…
-
XLPE Kabloların Kapasitif Reaktif Gücü Nasıl Hesaplanır ve Nasıl Kompanze Edilir?
Yüksek gerilim (YG) tesislerinde işletme maliyetlerini etkileyen ancak çoğu zaman gözden kaçan en önemli unsurlardan biri, XLPE izoleli kabloların oluşturduğu kapasitif etkidir. Özellikle uzun hatlara sahip tesislerde, trafolar boşta olsa dahi reaktif ceza gelmesinin temel sebebi budur. Bu yazıda, XLPE kabloların neden bir kondansatör gibi davrandığını, bu gücün nasıl hesaplandığını ve reaktif cezadan kurtulmak için…
-
Yüksek Gerilim Kabloları Neden Hep Ek Yerlerinden Arıza Yapar?
Yüksek gerilim (YG) şebekelerinde bir kablo hattının en zayıf halkası, hattın kendisi değil, iki kablonun birbirine bağlandığı ek yerleridir (joints). İstatistikler, yeraltı kablo arızalarının %80’inden fazlasının ek bölgelerinde meydana geldiğini göstermektedir. Peki, fabrikada test edilmiş kusursuz kablolar sahada neden ek yerlerinden “patlar”? İşte bu kritik arızaların arkasındaki temel nedenler: 1. Elektriksel Alan (Stres) Kontrolünün Bozulması…
-
Kompanzasyon Hesabı
Aktif Gücün Sabit Olması Durumu Bu durumda cosφ1 güç katsayısı altında çekilen P aktif gücü sabit tutularak S1 görünür gücü S2gibi daha düşük bir değere geriler. Bu durum fazör diyagramı ile aşağıdaki şekil’de olduğu gibi ifade edilebilir:
-
Frekans Nedir?
Frekans: bir olayın birim zaman (genel olarak 1 saniye) içinde hangi sıklıkla, kaç defa tekrarlandığının ölçümüdür. Bir olayın frekansını ölçmek için o olayın belirli bir zaman aralığında kendini kaç kere tekrar ettiği sayılır, sonra bu sayı zaman aralığına bölünerek frekans elde edilir. SI birim sisteminde frekans, hertz (Hz) ile gösterilir. Bir Hertz, bir olayın saniyede bir tekrarlandığı anlamına gelir.…
-
Sehim Hesabı Nedir? (Enerji Nakil Hatlarında Temel Yaklaşım)
Enerji nakil ve dağıtım hatlarında iletkenin direkler arasında oluşturduğu düşey sarkma miktarına sehim denir. Sehim hesabı; hattın güvenli işletilmesi, iletkenin yere yaklaşma mesafesi (gabari), direkler arası açıklık ve iletken üzerindeki mekanik gerilme açısından kritik bir öneme sahiptir. Özellikle yüksek açıklıklı hatlarda veya ağır yük koşullarında (rüzgâr, buz vb.) sehim değeri doğrudan hat güvenliğini belirler. Bu…
-
Rüzgar Menzili(aw) Hesabı
Enerji nakil ve dağıtım hatlarında, bir direğe etki eden yatay yüklerin doğru analiz edilebilmesi için kullanılan en kritik parametrelerden biri rüzgar menzili (aw) değeridir. Bu değer, iletkenler üzerine etki eden rüzgar kuvvetinin direğe nasıl aktarıldığını temsil eder ve direğin maruz kaldığı toplam mekanik yükün belirlenmesinde temel alınır. Rüzgar Menzili (aw) Tanımı Rüzgar menzili, bir direğin…