Soru:Topraklama iletkenlerinin akım taşıma kapasitelerine göre kesitini nasıl bulabiliriz?
Cevap: Elektrik Tesislerinde Topraklamalar Yönetmeliği’ne göre;
5 saniye içerisinde kesilebilen hata akımları için topraklama iletkenlerinin ve topraklayıcıların kesiti aşağıdaki formülden hesaplanacaktır.
A=Kesit (mm²)
I=İletken akımı ( A [etkin değer])
t=Hata akımı süresi (sn)
K=Akım taşıyan kısmın malzemesine bağlı katsayı, çizelgede başlangıç sıcaklığı 20 °C baz alınarak en çok kullanılan malzemeler için değerler verilmiştir,
β=Akım taşıyan kısmın 0 °C’deki direncinin sıcaklık katsayısının tersi (Çizelgeye bakınız)
θi=Başlangıç sıcaklığı ( °C); değerler IEC 60287-3-1 den alınabilir. Tespit edilmemiş ise 1 m derinlikteki toprak sıcaklığı 20 °C olarak kabul edilebilir,
θf=Son sıcaklık. (°C).
| Malzeme | β (°C ) | K( A(s)½/mm² ) |
| Bakır | 234,5 | 226 |
| Alüminyum | 228 | 148 |
| Çelik | 202 | 78 |
Çizelge
ÖRNEK: 36 kV YG Tesislerinde yapılan koruma topraklamasının kesiti ne kadar olmalıdır?
Nötrü direk topraklı sistemlerde kısa devre akımı 16 kA 1 sn süreye göre hesap yapılacaktır.(Başlangıç sıcaklığı= 20°C , Son sıcaklık=300°C, β=234,5 K=226)
Topraklama iletkeni kesiti, kısa devre veya toprak arızası sırasında iletkenin termik olarak dayanabileceği akıma göre belirlenir. Aşağıdaki hesaplayıcı ile hata akımı, süre, malzeme katsayısı ve sıcaklık değerlerine bağlı olarak gerekli minimum iletken kesitini hesaplayabilirsiniz.
Topraklama İletkeni Kesit Hesabı
Hazır malzeme seçimi yapabilir veya değerleri manuel girebilirsiniz. Hesap sonucunda minimum gerekli kesit ve buna karşılık gelen önerilen standart kesit otomatik belirlenir.
Önerilen standart kesit: —
S: iletken kesiti (mm²)
I: akım (A)
t: hata süresi (sn)
K: malzeme katsayısı
β: sıcaklık katsayısına bağlı sabit
θf: son sıcaklık (°C)
θi: başlangıç sıcaklığı (°C)